krajobraz nadmorski cechy charakterystyczne

Baza znalezionych fraz

JungleRecords Poleca.

Temat: Krajobraz Ziemi
Krajobraz ogól cech wyróżniających jakiś teren i decydujących o jego wyglądzie
Skorupa ziemska zewnętrzna część skalnej powłoki Ziemi, zwanej litosferą
Hydrosfera powłoka wodna Ziemi

Najbardziej charakterystyczne dla naszej planety tzw. krajobrazy strefowe są następstwem kulistego kształtu Ziemi i zmieniają się wraz z szerokością geograficzną.

Z lekcji o ruchu obiegowym Ziemi wiesz, że wiązka promieni słonecznych tej samej szerokości lepiej nagrzewa teren o powierzchni mniejszej niż o powierzchni większej. Wskutek nierównomiernego nagrzewania poszczególnych obszarów naszej planety utworzyły się na niej różne strefy, zwane także pasami. Bliżej równika, gdzie nagrzewanie Ziemi jest największe, ukształtowała się strefa klimatów gorących i związana z nią roślinność, potrzebująca dużej ilości ciepła. Bliżej biegunów, gdzie nagrzanie Ziemi jest niewielkie, ukształtowała się strefa klimatów chłodnych i związana z nią roślinność o małych wymaganiach cieplnych.

Przykładami krajobrazów strefowych związanych z klimatem i charakterystyczną dla niego roślinnością są krajobrazy wilgotnych lasów równikowych, sawann, pustyń, stepów. lasów szpilkowych i inne.
Oprócz krajobrazów strefowych występują na Ziemi krajobrazy astrefowe. Ich rozmieszczenie jest niezależne od promieniowania sionecznego, w związku z tym spotykamy je w różnych szerokościach geograficznych. Przyczyną powstania krajobrazów astrefowych są ruchy skorupy ziemskiej wywołujące: zalewy lądów przez morza i wycofywanie się mórz z lądów, powstawanie gór, działalność wulkanów, trzęsienia ziemi, wędrówkę kontynentów. Czynnikami astrefowymi są również: rzeźba powierzchni ziemi, charakter podłoża skalnego, rozmieszczenie lądów i mórz.

Przykładem krajobrazów, które ukształtowały się w wyniku ruchów skorupy ziemskiej są krajobrazy górskie i wulkaniczne. Z charakterem podłoża skalnego jest związany m.in. krajobraz krasowy. W starszych klasach szkoły podstawowej poznacie również krajobraz polodowcowy, nadmorski itp.

Krajobraz ulega nieustannym zmianom. Niektóre zmiany zachodzą zgodnie z rytmem pór roku. Inaczej prezentuje się krajobraz lasów liściastych strefy umiarkowanej latem. gdy drzewa są okryte liśćmi, a inaczej zimą, gdy ziemię okrywa warstwa śniegu, a drzewa są bez liści. Przekształceń krajobrazu dokonuje też człowiek: buduje miasta i drogi, kopalnie, zakłady przemysłowe, a lasy i stepy zastępuje polarni uprawnymi, sadami, ogrodami, łąkami i pastwiskami.

Na obszarach jeszcze nie tkniętych przez człowieka - w wysokich górach, na lodowej pustyni Antarktydy lub w głębi lasów równikowych, zachowały się jeszcze krajobrazy pierwotne. Takich miejsc na Ziemi jest jednak już bardzo mało. Znacznie większe obszary zajmują krajobrazy naturalne, na których obecność człowieka i ślady jego działalności są niezauważalne - najczęściej tereny bardzo słabo zaludnione i nie wykorzystywane gospodarczo, np. wielkie obszary pustynne lub duże tereny leśne. Na wielu takich obszarach utworzono lub tworzy się parki narodowe i rezerwaty, w których przyroda podlega ścisłej ochronie.

Tam, gdzie człowiek silnie przekształcił krajobraz naturalny, mamy do czynienia z krajobrazami kulturowymi, czyli antropogenicznymi, a więc zawdzięczającymi swe pochodzenie człowiekowi. Ich przykładem jest krajobraz rolniczy, w którym naturalna roślinność została zastąpiona różnymi roślinami uprawianymi przez człowieka, a naturalne składniki środowiska zachowały się tylko miej scanii - może to być rzeka i towarzyszące jej zarośla, jeziora czy skrawki lasów rozrzucone pośród pól. Wszędzie widać ślady działalności człowieka - są nimi zarówno pola uprawne, jak i pojedyncze domy, osiedla, drogi, linie energetyczne czy szlaki kolejowe. Na wielu obszarach Ziemi krajobraz kulturowy jest dominującym typem krajobrazu, który jak gdyby nałożył się na wcześniej istniejące naturalne krajobrazy strefowe i astrefowe.

Wśród krajobrazów antropogenicznych wyróżniamy także krajobrazy sztuczne. Są to takie tereny, na których większość naturalnych składników ulega zmianie. Krajobrazem sztucznym jest krajobraz miejski lub przemysłowy, zwłaszcza w wypadku wielkiego miasta lub dużego okręgu przemysłowego; nawet trudno jest się domyślić, jak wyglądał ten obszar, zanim przekształcił go człowiek.
Na najbliższych lekcjach geografii poznamy przykłady różnych krajobrazów strefowych i astrefowych, mniej lub bardziej przekształconych przez człowieka. Rozmieszczenie tych krajobrazów na Ziemi przedstawiają mapy prezentowane w kolejnych rozdziałach podręcznika.

Do opisu krajobrazów jest konieczne użycie wielu terminów naukowych. Niektóre z nich, takie jak góry, wyżyny, niziny, równiny lub doliny znamy bardzo dobrze, inne poznamy już wkrótce. W podręczniku często będzie się pojawiać słowo „klimat”, czyli charakterystyczny dla jakiegoś obszaru (lub strefy) przebieg pogody, obserwowanej przez wiele lat. Dzięki znajomości klimatu Polski wiemy, jakiej pogody można oczekiwać w każdej porze roku. Podobnie jest z klimatem innych obszarów. Pewnych informacji o klimacie dostarczają nam diagramy klimatyczne, czyli wykresy pokazujące średnią temperaturę powietrza w poszczególnych miesiącach roku, przedstawioną w postaci linii łamanej, i miesięczne sumy opadów atmosferycznych, narysowane w postaci słupków, odpowiadających w pewnej skali warstwie wody, jaka utworzyłaby się na jakimś obszarze, gdyby nie było parowania, wsiąkania i odpływu. Oglądając wykresy, łatwo zauważyć, w jakich miesiącach jest najcieplej, w której porze roku spada najwięcej deszczu, a kiedy opady są najmniejsze lub ich nie ma w ogóle.
Cechy klimatu najsilniej wpływają na charakter roślinności, często decydujący o cechach krajobrazu. Roślinność typową dla jakiegoś obszaru o charakterystycznych cechach klimatu, zwykle jeszcze nie zmienioną przez cziowieka, nazywamy formacją roślinną. Przykładem takiej formacji może być sawanna, tundra lub wilgotny las równikowy. Występowanie pewnych formacji roślinnych typowych dla określonego klimatu jest często wyróżniającą cechą krajobrazu naturalnego. Stepy, chociaż na różnych kontynentach noszą różne nazwy, wszędzie są do siebie podobne i me można ich pomylić z wilgotnymi lasami równikowymi, które nad Amazonką (w Ameryce Południowej) są niemal takie same jak nad Zairem (Kongo) w Afryce.
Źródło: forum.linum.pl/viewtopic.php?t=373